Boeken

Van het boekenfront - 8 mrt 2004
Marjan Berk - Memoires van een dame uit de goot van het amusement

'Memoires van een dame uit de goot van het amusement' zijn de herinneringen van Marjan Berk die wij vooral kenden van haar boeken en als scenariste van 'Vrouwenvleugel', maar Berk heeft ook een uitgebreide carrière in het theater achter de rug. Geen enorm succesvolle carrière, dat maakt de titel van het boek ook wel duidelijk. Het is een voorbeeld van de zelfrelativering waarin het hele boek gedrenkt is. Vanuit onze eigen cabaretinteresse vonden we met name haar verhalen over het cabaret van Wim Kan en Lurelei interessant.

Het hoofdstuk over Wim Kan en Corry Vonk geeft een mooie inkijk in het ABC Cabaret en de omgang van 'de Kannen' met hun gezelschap. Berk ergert zich aan hun zuinigheid en onverhoedse vrijgevigheid. Over haar vertrek bij 'de Kannen' zegt ze: "(Ik verliet) de Kannen met min of meer gemengde gevoelens. Ik had geleerd om op tijd te komen, een ijzeren theaterwet. Te laat komen bestond eenvoudig niet. En k had van het vele kijken naar de conference van Wim Kan geleerd wat timing was. Voor de rest was het of ik eindelijk van kostschool af mocht."

Interessant is ook wat ze schrijft over de ontstaansgeschiedenis van het cabaret van Jaap van de Merwe, de journalist en socialist die zijn tijd ver vooruit was met een 'grappig en gemeen hekelend' cabaret. Zonder poeha vertelt Berk over de teloorgang van het cabaret. Berk vult periodes tussen engagementen bij Tom Manders, Rudi Carell en Lurelei met werk in het inmiddels verdwenen schnabbelcircuit en met allerhande baantjes als verkoopster. Ondertussen ontmoet en trouwt ze met componist Ruud Bos en vindt er opnieuw gezinsuitbreiding plaats, want de carrière van Berk wordt vooral in het begin gekenmerkt en onderbroken door haar zwangerschappen.

'Memoires van een dame uit de goot van het amusement De enorme zelfrelativering is plezierig om te lezen, maar wordt zo doorgevoerd dat het ons op den duur toch een beetje gaat irriteren. Gelukkig zijn de verhalen op zichzelf boeiend genoeg om te blijven lezen. Berk volgde eerst op haar achttiende nog een driejarige opleiding tot verpleegster om zo aan de voogdij van haar vader te ontsnappen. Ze haalde haar eindexamen, iets waar ze later nog gebruik van maakte wanneer er onlust uitbrak in een gezelschap. Dan riep ze altijd: "Hou op! Anders spuit ik jullie allemaal plat! Ik ben bevoegd!"
Naast haar carrière in het theater, was ze te zien in de kinder-tv-serie Oebele, presenteerde ze een eigen radioprogramma en schreef ze vele boeken.
Het boek doet ons verlangen naar een uitgebreider verslag van het schnabbelcircuit van toen.

Tekst achterflap:
"Natuurlijk begon het tussen de schuifdeuren, de plaats waar de onontkoombare behoefte zich op de planken te manifesteren meestal ontwaakt. Tijdens de voordracht van 'De Zelfmoordenaar' van Piet Paaltjens wist Marjan Berk dat haar toekomst op het toneel moest liggen. Door de keuze van dit vers was meteen duidelijk dat niet de werken van Sophocles en Shakespeare haar motiveerden, maar dat vooral de korte baan, het cabaret, haar voorkeur zou hebben.
Na vele hindernissen belandde ze, na een jaar Amsterdamse Toneelschool, bij het gezelschap van Wim Kan. Hiermee begon haar toch door het vaderlandse amusement, van Wim Kan via onder anderen Jaap van der Merwe, Tom Manders, Rude Carell, de Mounties, Bassie en Adriaan, John Lanting, Willem Nijholt, De Nederlandse Comedia, slalommend naar Lurelei en de musicals 'De Stunt' van Guus Vleugel en 'De kleine parade' van Wim Sonneveld.
Marjan Berk maakte de overgang mee van het avondje uit naar de periode waarin televisie de devaluatie van het levend amusement inzette. Ze dronk uit de bitterzoete beker van het vaderlandse amusement, niet als vedette, maar vooral als bruikbare kracht. Haar memoires aan die tijd leverden een rijk boek op, dat naast mooie herinneringen en fraaie anekdoten ook een beeld geeft van het lichte amusement in Nederland vanaf de jaren vijftig."

Dit boek werd ter beschikking gesteld door
-bestel deze titel online