Freek de Jonge

In 1977 maakte Freek de Jonge samen met Bram Vermeulen voor het programma 'In de rooie haan' voor het eerst een oudejaarsconference, en mengeling van oud en voor de gelegenheid geschreven materiaal. De conference is een persiflage op de oudejaarsconferences van Kan en Gaaikema. Vermeulen roept vanachter zijn piano voortdurend namen van ministers en De Jonge maakt daar dan scherpe danwel flauwe grappen over.

Op 31 december 1982 is er voor het eerst sprake van twee oudejaarsconferences. Kan speelt naar later zou blijken zijn laatste oudejaarsconference en De Jonge zijn eerste echte oudejaarsconference op (IKON-)televisie met 'De openbaring'. De Jonge 'wint' op basis van de kritieken van de oude meester. Het programma bevat enkele verwijzingen naar Kan, zoals een enorme spiekbrief.
In hoog tempo vertelt De Jonge losse verhaaltjes en gedichten. Pas op het eind neemt hij gas terug met het krachtige verhaal van 'Het kistje'.
Uitgebreide beschrijving van 'De openbaring'
Er gingen geruchten dat Kan ook publiekelijk het stokje aan De Jonge zou hebben willen doorgeven. De Jonge zegt zelf dat Kan hem wel heeft opgebeld om 'iets' te doen, maar daar is uiteindelijk niets van gekomen. Kan heeft hij zelf niet ontmoet.

In 'Een verademing' (1984) is hij Meneer Hoeksteen die in een doos zich met de afstandsbediening van de tv en een bom door het afgelopen jaar heenzapt.
Uitgebreide beschrijving van 'Een verademing'

'De finale' (1985) opent niet bepaald geschikt voor een groot publiek. De Jonges eerste woorden zijn: "Ik ga vanavond zelfmoord plegen" en de voorstelling eindigt ook met De Jonge die zichzelf door het hoofd schiet. De opzet lijkt wat op 'Een verademing' en een groot deel van het materiaal is afkomstig uit zijn programma 'De bedevaart'.

De Jonge speelt 'De ontlading' op 1 januari 1989 omdat de VPRO de dag ervoor geen uitzendtijd had.
In 'De ontlading' komt De Jonge op voor een gesloten doek, er blijkt echter een tv-camera kapot te zijn en hij houdt het publiek in de tussentijd wel bezig.
Uitgebreide beschrijving van 'De ontlading'

In 'De estafette' (1992) draait het om het doorgeven van het stokje, aan de volgende loper/cabaretier/generatie. Dit gaat gepaard met angstbeelden. De Jonge is duidelijk: er is nog geen geschikte kandidaat. Daarbij komt ook het angstbeeld dat er in de toekomst geen stokje meer zal zijn om door te geven. Het is een keiharde conference waarin grappen over de Bijlmerramp niet worden geschuwd.
Uitgebreide beschrijving van 'De estafette'

Zijn nieuwjaarsconference 'De Brand' (1996) is een reactie op de keuze van Youp van 't Hek voor het motto 'Liegen of sterven' van de Franse Celine.

In 'Het Luik' (1996) verklaart De Jonge zich aan het begin 'monddood', waarmee hij de toon zette voor een volgens critici relatief cynische oudejaarsconference.
Uitgebreide beschrijving van 'Het luik'

In 'Papa-razzia' (1997) heeft De Jonge een fraaie keuken als decor waarin hij een 'prak '97' klaarmaakt. Het is een zeer divers programma waarin de titel verwijst naar het overlijden van de Britse prinses Diana, maar haar naam wordt niet uitgesproken. Andere figuren die de revue passeren: Marco Bakker, Joop Braakhekke (die niet komt koken), Wim Kok, Yasser Arafat, Frits Bolkestein en Joris Voorhoeve. De laatste krijgt een stevige veeg uit de pan vanwege zijn handelen na het optreden van de Nederlandse soldaten in Srebrenica. Over het algemeen is 'Papa-razzia' echter een stuk luchtiger dan 'Het Luik', zo doet De Jonge zelfs een dansje met een geslachte kip.
Uitgebreide beschrijving van 'Papa-razzia'

Met de titel 'De gillende keukenmeid' (2000) speelt De Jonge in op de vuurwerkramp in Enschede. In een sober decor rent hij als stand-up comedian door de gebeurtenissen van het afgelopen jaar, met als centraal thema 'schuld en schaamte'. "Wij kennen geen schaamte meer, maar leven in een schuldcultuur. En met schuld kun je schuiven," zegt De Jonge in zijn conference. "Terwijl in de schaamtecultuur je de schuld zelf op je neemt, en daar de consequentie uit trekt. Schaamte kan tot loutering leiden. We zouden ons meer moeten schamen," licht hij toe in een interview met NRC Handelsblad.
In datzelfde interview zegt hij over zijn oudejaars-collega's: "Lebbis en Jansen doen alles goed, behalve de clou's. En toch lachen de mensen juist om die clou, omdat ze denken dat dat zo hoort. Youp van 't Hek beschouwt het als zijn grote verdienste dat hij het biermerk Buckler uit de markt heeft gepraat. Knap hoor, terwijl alcoholvrij bier nu juist een zegen was voor bijvoorbeeld vrachtwagenchauffeurs. Seth Gaaikema schrijft volgens mij alles op, hij heeft tenslotte Nederlands gestudeerd, en dat hoor je." Aldus ex-student Nederlands De Jonge.

Alom lof krijgt De Jonge voor 'Het laatste oordeel' (2001), waarin hij zich een vaardig stand-up comedian toont met een hoog tempo en een minimaal decor.

Freek de Jonge stelt eind 2002 zijn nieuwjaarsconference 'De bedreiging' uit in verband met de val van het kabinet Balkenende I. Hij bouwt het programma om tot een 'Verkiezingsconference' die in januari 2003 op de vooravond van de verkiezingen wordt uitgezonden.

In een interview met de VPRO-gids zegt De Jonge dat de oudejaarsconference veel minder belang heeft gekregen, veel minder nationaal gevoel. Niet alleen omdat er een veel groter aanbod is van tv-zenders dan in de tijd van Kan, maar ook omdat zijn persoon minder bindend is als die van Wim Kan of Youp van 't Hek. Hij heeft een veel kleiner publiek.
De Jonge maakt het zijn publiek dan ook niet makkelijk. De mensen moeten op scherp worden gezet, aan het denken worden gezet.

Dominique Engers concludeert in haar onderzoek naar de oudejaarsconference: "Freek heeft in plaats van de bestaande vorm in te vullen voor zijn eigen vorm gekozen. Hiermee heeft hij laten zien dat een oudejaarsconference niet per definitie een politieke conference hoeft te zijn maar dat een oudejaarsavond-conferencier de mogelijkheid heeft om op zijn eigen manier het jaar af te sluiten. Een ander vernieuwend element is dat hij aan de traditie heeft toegevoegd is zijn spel met het medium televisie. Freeks oudejaarsconferences krijgen stuk voor stuk een meerwaarde omdat hij het medium televisie welbewust gebruikt en tot betekenisvol element van de voorstelling maakt."