www.zwartekat.nl - Verzamelpunt voor cabaret en stand-up comedy
nieuws  voorpagina | archief | volg ons via twitter.com/zwartekat Instagram Spotify Twitter Facebook Youtube

Juryrapporten

Leids Cabaret Festival 2002

Algemeen

De jury heeft in totaal tien verschillende kandidaten beoordeeld. Het niveau was over het algemeen acceptabel tot goed, echte "bagger" was er niet bij.
De drie finalisten bleken alle drie mensen te zijn met een behoorlijke podiumervaring. Dat is misschien niet wat je verwacht bij een festival, maar de praktijk is soms weerbarstig.
Een kenmerk van alle programma's die de jury kreeg voorgeschoteld was het ontbreken van echt politiek engagement. Dat is een trend die ook in het professionele cabaret zichtbaar is. Of de jury dat betreurt doet eigenlijk niet ter zake, maar het is een verschijnsel dat toch enigszins vreemd aandoet in een tijd waarin de wereld "in brand"staat en de geschiedenis herschreven kan worden. De diverse programma's bleken echter vooral gecentreerd rond universele thema's als eenzaamheid en puberteit.

Bij het beoordelen van de finalisten heeft de jury alle festivaldagen meegewogen. De jury had zichzelf duidelijke criteria gesteld, die hopelijk in de rapporten zijn terug te vinden.

Maar voor iedere deelnemer geldt: een jury is maar een jury, als je het gevoel hebt dat je thuishoort op het podium, ga door. De enige die oordeelt is uiteindelijk het publiek.

En voor de winnaar geldt: een festival winnen is geen eindpunt, maar een begin.

Gerard Peijs
Doro Siepel
Jessica Borst
Wim van Klaveren

Renee van Bavel - foto Frits Falkenhagen

Renee van Bavel heeft in haar voorstelling het thema "loskomen van je wortels" consequent uitgewerkt. Hier en daar miste de jury de overtuigingskracht, maar door het sterke spel bleef haar rol geloofwaardig. Een van haar meest in het oog springende kwaliteiten is de muzikaliteit. Haar stem is haar grootste kracht. Die kracht zou ze wat de jury betreft nóg meer moeten uitbuiten, en dan mag er best meer risico genomen worden. Haar liedjes zijn verhalend, en Renee laat ons iets meemaken, neemt ons mee in haar eigen belevingswereld. Soms komt er effectbejag om de hoek kijken, pas daar mee op!

Renee speelt een mooie rol op het podium, maar slaagt er nog te weinig in om daar waar nodig uit die rol te breken. Het contact met het publiek heeft daaronder te lijden. Ze maakt goed gebruik van het hele podium, en weet door de mooie overgangen tussen de verschillende onderdelen van het programma een fraai reliëf aan te brengen.

Haar stof is niet op alle onderdelen even origineel te noemen, maar ze weet die gedeeltes wel goed uit te werken en af te ronden. In sommige gevallen leidt dit tot té lange monologen. De jury zou graag zien dat zij af en toe ingetogener durft te zijn. De nadruk op het theatrale en het "grote" spel camoufleert de artiest.
Daarnaast zou een goed gedoseerd gebruik van humor het programma luchtiger en daardoor verrassender maken.

Om in de toekomst tot een volwassen theaterprogramma te kunnen komen moet Renee haar best doen om nieuwe bronnen aan te boren, waarbij ze haar kracht volgens de jury vooral moet zoeken in haar muzikaliteit.
Je ziet aan Renee van Bavel dat zij op het podium wíl staan. Haar eigen innerlijke noodzaak is duidelijk. Het zoeklicht dat haar voorstelling afsluit illustreert haar nieuwsgierigheid, en mag haar wat ons betreft in de toekomst in het theater vangen.

Wim Helsen - foto Frits Falkenhagen

Wim Helsen is een rasverteller. Hij roept beelden op die onmiddellijk tot leven komen. Hij is een uitstekend acteur, die zijn verhaal op zeer geloofwaardige wijze brengt. Hij neemt het publiek moeiteloos mee in alle maffe kronkels die het verhaal van hem vraagt. Als hij het over een bushalte heeft, dan stáát die bushalte ook op het toneel, inclusief halve hond en soepkom.

Zijn logica is volkomen individueel bepaald, maar desondanks overtuigend. Fantasie en verbeeldingskracht kennen geen grenzen, en overgangen tussen de verschillende onderdelen van zijn verhaal rollen soepel de zaal in. De tekst is uitermate zorgvuldig gecomponeerd, over elk woord is nagedacht. Het thema eenzaamheid wordt zeer subtiel behandeld, waarbij de goede verstaander al even subtiel kennis kan nemen van de maatschappijkritiek die in het programma verweven zit ("Eigen soep is propere soep").

Wim Helsen heeft een goede lichaamsbeheersing en mimiek. Zonder requisieten lijkt het toneel toch gevuld. Om een andere persoonlijkheid te worden hoeft hij niets meer te doen dan zijn muts afzetten. Hij is een woordkunstenaar, en daar waar anderen de Vlaamse taal nog wel eens willen gebruiken om goedkoop effectbejag na te streven, kiest Wim niet die gemakkelijke weg. Hij woont in zijn taal. Wie enig gevoel heeft voor absurdisme volgt hem moeiteloos, en zijn verhaal zit vol humor. Het verhaal stapelt situaties die om een lach smeken op elkaar en door die opbouw laat Wim zien dat hij in het gelukkige bezit is van een echt theaterverstand.

Die opbouw vergt wel een grote concentratie van de artiest. Na het directe contact met een "mevrouw" op de eerste rij kostte het Wim de afgelopen week soms enige moeite om de lijn van het verhaal weer op te pakken. Hij slaagde daar wel in, maar moet proberen om zijn stof zo in de vingers te krijgen dat hij adequaat leert omgaan met dergelijke onverwachte momenten en met een publiek dat vast niet altijd zo reageert als hij mogelijk verwacht.

De jury vraagt zich met grote nieuwsgierigheid af of er nog meer onder de muts zit, en of deze uitstekende monoloog kan uitgroeien tot een volledig en volwaardig programma.

Javier Guzman - foto Frits Falkenhagen

Javier Guzman maakte een programma dat geheel is gebaseerd op de lach. Dat is niet de makkelijkste weg. Hij staat midden in het leven en observeert goed. Bovendien weet hij zijn observaties op overtuigende wijze over te brengen op het publiek. Dat maakt zijn optreden geloofwaardig. Iedere man in deze zaal kent het gevoel dat hem bekruipt in een overbezet urinoir. Javier weet die sensatie tot op de laatste druppel uit te buiten. Het gemeenschappelijke in de behandeling van zijn onderwerpen is "herkenbaarheid" en getuige de reacties van het publiek slaagt die techniek.

Het programma begint eigenlijk pas na "DÉÉÉF!". Dan barst een stortvloed van associaties los. De schijnbare losse acts blijken toch tot één programma geregen te worden. De onderwerpkeuze is niet bijster origineel, maar door zijn vermogen overal een grap uit te sleuren blijft de zaal geboeid en alert. Echte diepgang ontbreekt, een klacht die de jury overigens deze week vaker heeft moeten uiten. Opmerkelijk en positief was de lef om in het programma op drie avonden verschillende onderdelen op te nemen.

De manier waarop Javier zich presenteert laat maar één conclusie: Hij is een podiumbeest, streetwise, niemand kan om hem heen. Hij maakt op een aantrekkelijke manier gebruik van zijn stem, waarbij hij laat horen dat hij meerdere registers beheerst. Ook zijn timing is uitstekend. Als we een kanttekening moeten maken bij zijn lichaamstaal, dan is 't het gebruik van zijn handen. Die zitten hem soms in de weg, en leiden daardoor af.
Hij weet op overtuigende manier de indruk te wekken dat het publiek zijn tegenspeler is, en geniet daar duidelijk van. Javier moet wel oppassen dat hij niet gaat schmieren. Zijn energie slaat voldoende over op de zaal, die daardoor de soms abrupte overgangen gemakkelijk aan kan.

Javier moet niet te makkelijk willen scoren, hier en daar dreigt effectbejag de overhand te krijgen. Ook missen sommige acts een echte clou, zoals de biecht. Maar dat is een detail.

Over Javier Guzman maakt de jury zich geen zorgen.