www.zwartekat.nl - Verzamelpunt voor cabaret en stand-up comedy

René M. Broeders

Deze keer geen column over:

- Foxtrot, de musical van Annie M.G. Schmidt in het oude Luxortheater in Rotterdam: wat een leuke productie is dat zeg - een eenvoudig maar geraffineerd decor waardoor het spel van de cast goed uitkomt (ze zijn echt allemaal heel erg goed, zelfs de ensemble-leden die soms in een scène helemaal geen tekst hebben blijven hun personage tot in de finesses geloofwaardig neerzetten en wat een glansrol voor Paul de Leeuw, hij is zo puur, superieur en talentvol dat je er ademloos naar kijkt - hoewel ik in het dagelijks leven een allergie heb ontwikkeld voor het gezongen en gespeelde repertoire van Jenny Arean, draai ik hier om als een blad aan een boom, ze speelt de rol van Mathilde heel naturel en zonder franje en heeft een aantal prachtige liederen, hetzelfde geldt voor Sanne Wallis de Vries: alsof ze nooit iets anders gedaan heeft - het orkest heeft een bijzondere rol doordat ze ook wel eens uit de bak komen (leuk gevonden) en er is in de foyer een buitengewoon vermakelijk krantje te koop (De Courant) dat dienst doet als programma boekje - uit alles blijkt dat de cast er gewoon heel veel plezier in heeft en dat slaat moeiteloos over op de zaal

- de jaarlijkse uitvoering van Jongerenkoor Muzikaèl uit Hoeven (Brabant): zij hebben hun liedjes uit een ongewoon repertoire geput en zoveel aandacht besteed aan licht, muzikale begeleiding en choreografie dat het een theateruitvoering is geworden - de aankleding is hierdoor wel beter dan de muziek en er had ook nog wel even een theaterregisseur overheen gekund om geen changementen met twee minuten stilte te hebben, waarna dan een muziekje inzet, waardoor je op het volgende nummer moeten wachten, maar goed, het is een amateur productie die met zoveel spontaniteit en liefde wordt neergezet dat je er stil van wordt

- de première van Rooyackers, Kamps en Kamps: onmogelijk daar neutraal over te schrijven (maar wat was het leuk zeg); onvergetelijk omdat de webmaster van deze site spontaan uit de zaal geplukt wordt voor publieksparticipatie (hij doet het hilarisch) en omdat ik eindelijk een lang gewenst onderonsje met Jan Rot heb en hem een kleine ongeloofwaardige anekdote kan toefluisteren (ik was bij de Slegte in Amsterdam tevergeefs op zoek naar zijn eerste boek, in het voorbijgaan pluk ik zo maar een boek uit het rek (Hartstochverhalen van Henk Romijn Meijer), ik blader het door en er zit een folder in en je gelooft het of niet: het is de aankondiging van 'Jan Rot over het Geheim van Het Liedje', zondag 24 maar 1991, 20.30 in de Balie, Toegangsprijs ƒ 7,50 - grappig toch?

dus:

Festivaltijd!

Het kan niemand ontgaan zijn dat de festivals weer zijn begonnen. De Cameretten selectieronden zijn net achter de rug, dat is ook de reden dat deze column lang op zich liet wachten, want niet alleen mocht ik door het land toeren om het twintig-minuten-programma van vijfenzestig deelnemers te aanschouwen, ook schreef ik van iedere avond een verslagje voor de Cameretten site en componeerde de helft van de afwijzingsbrieven, want als je aan Cameretten meedoet krijg je na afloop een A4-tje met (hopelijk) degelijk commentaar waarom wij de voorstelling niet goed genoeg vonden voor ons festival, of er nog iets aan op te knappen valt en zo ja: hoe dat dan eventueel zou kunnen. Dat komt bij sommige deelnemers hard aan, ik kreeg zelf ooit zo'n briefje en ik weet nog dat ik het minutieus spelde en de betekenis van ieder bijvoeglijk naamwoord op juistheid probeerde in te schatten. Natuurlijk belde ik ook even met de ondertekenaar van de toenmalige selectiecommissie (inmiddels gepromoveerd tot lid van het Cameretten-bestuur, maar die twijfelachtige eer blijft mij beslist bespaard). Ik was het er natuurlijk niet mee eens en dat was de stimulans om toch maar vooral door te gaan, net zo lang tot ik in Duitsland een publiek vond dat wel om mij kan lachen. Ook dit jaar zijn er trouwens reacties van deelnemers, variërend van een cynisch pamflet in dezelfde stijl als ons schrijven (al vaak gedaan), tot een al dan niet ironisch bedoeld bedankbriefje. Altijd leuk, maar we hoeven gelukkig niet in discussie.

Ook het Amsterdams Kleinkunst Festival is dit weekend weer begonnen. Daar spreekt men nog echt van auditie en alles is er ook naar, want één minuut voor aanvang schrijdt de jury altijd de zaal binnen om plechtig plaats te nemen op hun gereserveerde plaatsen, schrijfblok in de hand, maar ze hebben vast niet zo'n irritante maar o zo praktische lichtgevende pen zoals wij die hanteren in een stikdonkere theaterzaal. Bij de eerste afvalronde gaat na 10 minuten het belletje en kan de volgende leukerd zich aandienen. Nog niet echt een theatervoorstelling dus, maar een eerste schifting. Een week later moet je twintig minuten laten zien en dan vallen weer een aantal deelnemers af; de overblijvers gaan naar Texel om daar tijdens de derde ronde voor het laatst te auditeren, nu met dertig minuten.

Aanstaand weekend vindt de finale plaats van het Groninger Studenten Cabaret Festival en de inschrijving van het Leids Cabaret Festival staat al open, al wordt dat pas in het vroege voorjaar echt actief. Kortom: festivaltijd.

Ook dit jaar blijken weer tal van deelnemers het bij verschillende festivals te proberen. Lekker shoppen en maar hopen dat je ergens leuk genoeg bent om door een ronde heen te komen. Iedereen heeft natuurlijk goede motieven voor dubbele inschrijving. Er zijn kandidaten die zich bij Cameretten inschrijven, want dan hebben ze lekker een extra try-out voor het Groninger Festival. Veel deelnemers kiezen het zekere voor het onzekere en schrijven bij Cameretten en het Amsterdams Kleinkunst Festival in. Natuurlijk heb ik er geen enkel bezwaar tegen als onze afvallers allemaal leuk tien minuten gaan auditeren bij een concurrerend festival. Maar als je bij Cameretten in de selectie bent gekozen, dan is het toch wel heel erg vreemd om ook nog bij het Amsterdamse festival te gaan meedoen. Sommige deelnemers doen er stiekem over, maar dat is wel erg naïef. Het is ook niet verboden. Maar onzinnig is het wel.

Dan ben je gekozen om mee te doen aan het oudste en grootste festival van Nederland. Ik mag het graag ook het beste noemen, al zal iedereen dat aan chauvinisme toewijzen omdat ik er toevallig werk (maar zo toevallig is dat niet....). Kijk dan maar eens naar de lijst finalisten en ook nog naar de lange lijst deelnemers, die vaak niet eens in de finale komen, maar daar toch hun eerste belangrijke doorbraakje beleven. Al zesendertig jaar is Cameretten toonaangevend en de meerderheid van cabaret- en kleinkunst Nederland is er ooit te zien geweest (ja, zelfs de artistiek leider van het Amsterdamse festival). Dan mag je dus daaraan meedoen, straks spelen voor een zaal van ruim vijftienhonderd mensen, je hebt een intensieve workshop gehad met de beste toneelregisseurs van Nederland, je gaat try outen in goede en vooral volle zalen, je wordt begeleid met theatertechniek en als je in de finale komt doe je nog een toertje langs de grootste cabaretzalen van het land. En dan schrijf je toch nog in voor het Amsterdams Kleinkunst Festival.

Je hebt je handen toch barstensvol aan ervoor zorgen dat je voorstelling straks in orde is. Tijdens het workshopweekend is duidelijk geworden dat je nog heel veel moet werken, dingen moet weggooien en nieuwe dingen moet schrijven, dingen fijn slijpen en uitproberen. Dan ga je je toch niet bij een ander festival inspannen om weer een acceptabele tien-minuten-auditie neer te zetten. En daarna twintig minuten. Dan ga je je energie toch niet verdelen tussen twee festivals om dan bij beide het 'net-niet' gevoel te krijgen. Dan heb je wel wat anders aan je hoofd. Doe dat dan volgend jaar.

Of maak een keuze:
- als het persé moet doe je een klein festivalletje in het land, om aan de competitie te wennen, maar je moet niet gaan jammeren als je door iedereen wordt uitgelachen dat je de Wehkamp- of de Holland Casino Cabaretprijs hebt gewonnen
- als je student bent doe je Groningen, het is een leuk festival met een super aardige organisatie en het kan een opstapje vormen naar de drie landelijke festivals, maar daar doe je dan natuurlijk een jaar later aan mee
- als je programma zo goed als klaar is en je hebt voor je gevoel een half uur dat staat (voor je gevoel, want tijdens het workshopweekend kom je er hoe dan ook achter dat je nog wel wat te doen hebt), dan doe je mee aan Cameretten: je hoort dat je in de selectie zit en vijf weken en twee try-outs later sta je in het nieuwe Luxor-theater in Rotterdam en als je geluk hebt de week erna in alle kranten, ben je op radio en tv, heb je een impresariaat en verdien je het seizoen daarna ruim een ton
- als je een programma hebt dat je nog niet helemaal lekker zit, maar je hebt wel genoeg passie en talent voor het vak dan doe je mee aan Amsterdam: je rolt wellicht door de drie auditierondes heen en je hebt daarna dan tijd om aan je voorstelling te werken, je doet een tournee met veertien voorstellingen en als je het podium afkomt staat er vast iemand van de organisatie klaar met een schriftje in de hand die zegt: 'het ging goed hè' als het slecht ging en omgekeerd; je krijgt tijdens die periode een regisseur (helaas wordt weliswaar altijd beloofd dat je als regisseur mag kiezen wie je maar wilt maar komt het er in de praktijk op neer dat er pas de laatste twee weken van de tournee iemand naar je voorstelling komt kijken en dat is dan altijd Pieter Bouwman of Ton Offerman, waarbij ik niks ten nadele wil zeggen van hun regiecapaciteiten, maar ze kunnen natuurlijk niet met iedereen iets aanvangen); daarna speel je de halve finale en je hoopt er natuurlijk doorheen te komen want dan krijg je als prijs een snoepreisje naar Curaçao, maar dat gaat dan op het laatste moment niet door
- als je een meisjesduo bent dan doe je mee aan Leiden.

Wie nu nog dubbelt is eigenwijs, een van de belangrijkste en noodzakelijkste eigenschappen van de cabaretier.

reageer


René M. Broeders is vaste presentator van Cameretten en oprichter en artistiek leider van Op Sterk Water.