www.zwartekat.nl - Verzamelpunt voor cabaret en stand-up comedy

René M. Broeders

Het Grote Nieuwe De La Bloemen Kerst-Bal

Alle grappenmakers van Nederland trakteren ons deze dagen op hun bespiegelingen op het voorbije jaar. We moeten we ons onderwerpen aan het geveinsde engagement van Lebbis en Jansen en Youp die ons, maar vooral ook zijn eigen leven, beschrijft. Alle media pakken groot uit met het terugzien op het afgelopen jaar. Dat is nog eens wat anders als hier en daar en af en toe een rampje, nee er gebeurde tenminste wat.

In deze stroom van dwingend cabaret begeef ik mij naar het Nieuwe de la Mar Theater in Amsterdam, waar Het Grote Nieuwe De La Bloemen Kerst-Bal plaatsvindt. Ik ben behoorlijk slecht gehumeurd, niet door het dure door mij zelf betaalde kaartje (dan kan ik er tenminste over schrijven) en ook niet door het droeve jaar, maar mijn gestresste vriendin is niet bij het beloofde gezellige kopje koffie, dus sta ik tot een minuut voor aanvang in een inmiddels lege foyer te sms-en met weet ik wie, om maar met niemand te hoeven praten.

Als we zitten gaat het licht uit en komt van achter uit de zaal een robot die ons vertelt dat we ons in 3002 bevinden en op zoek zijn naar het ultieme kerstgevoel van duizend jaar geleden. Dan verschijnt Karin Bloemen op het podium en belooft ons een ouderwetse avond: revueachtig en groots, met medewerking van jonge dan wel (nog) niet zo bekende talenten.

Misschien is de avond qua opzet dan wel ouderwets, qua uitvoering is dat allerminst het geval, of de Diva moet de kwaliteit van vroeger bedoelen waaraan de voorstelling voldoet. Dat is lang geleden zeg, dat ik zoveel vakmensen toch zoiets leuks zag maken, waar bovendien de passie vanaf droop.

De La Bloemen band speelt adembenemend mooi, niet alleen de geraffineerde arrangementen zijn prachtig, maar ook de virtuositeit van de gitarist en het gedoseerde percussiewerk zijn een lust voor oor en oog. De backing vocals maken de sound compleet, die soms majestueus is en dan weer ingetogen en breekbaar.

Berget Lewis zingt een aantal nummers; ze is een kleine vrouw met een indrukwekkende R&B-stem, waar je van moet houden, hoewel haar expressie en tekstinterpretatie het eigenlijk onmogelijk maken dat er ook maar één zinnetje langs je heen gaat.

Met geluidskunstenaar Niek Boes heb ik een jaar of tien geleden wel eens een weekje op een zeilboot doorgebracht. Ik deed mee aan de Horizontoer, een tocht langs de Waddeneilanden: iedere dag werd een ander eiland aangedaan, waar je dan een optreden verzorgde. Ik speelde nog een solo cabaretprogrammaatje, wat god zij dank maar weinig mensen gezien hebben. Ik wist toen nog niet zo goed wat ik wel en niet kan... Mijn teksten en liedjes had ik gedacht voor een intiem volwassen publiek en ja hoor, het eerste optreden was ergens op een rommelig dorpsplein met tientallen kinderen in de afwachthouding: 'doe maar eens leuk voor ons'. Ik begon maar met te zeggen dat mijn voorstelling uitsluitend over neuken en incest ging, waarna de ouders hun kinderen grepen en in paniek de aftocht bliezen, samen met de vrolijke sfeer op het toeristische pleintje. Dit schiet mij allemaal weer te binnen als ik Niek Boes bezig zie met het maken van oorverdovende geluiden: straaljagers en mitrailleurs donderen van de ene naar de andere kant van het theater. Destijds wist hij trouwens kinderen en ook mijn hond ademloos aan zich te binden, en ook nu verbaast het publiek zich over hoe een mens zulke geluiden kan maken. Toch is het meer dan een kunstje, dat vind ik juist zo mooi. Ik heb ook de openingsvoorstelling van Mini & Maxi gezien in het Nieuwe Luxortheater en daar werden ook een aantal wereldberoemde kunstenmakers opgevoerd, maar het bleef een onsamenhangende kermisparade (ach ja, ze hadden toen ook maar een paar jaar voorbereiding). Maar Karin Bloemen stampt in een paar weken een programma uit de grond, waarin werkelijk elke act op de juiste plaats staat, in het geheel past en perfect gebruik maakt van wat de individuele, heel verschillende mensen kunnen.

Eigenlijk is het zoals vroeger bij de grote cabaretiers: jong talent had een rolletje in hun programma en werd op die manier zowel geschoold als ontdekt. Als je speciaal genoeg was kwam je vanzelf bovendrijven. Nu kan het alleen nog door aan een festival mee te doen: zonder ervaring doe je een half uurtje in een enorme zaal, wordt je beoordeeld door een polariserende jury, bij succes een half jaartje uitgeknepen door de commerciële festivalorganisatie en vervolgens afgeserveerd. Fuck de festivals, love de Diva!

Het Bloemenbal biedt één talent dat ik anders nooit op een kleinkunstpodium zou hebben gezien denk ik: Kees Taal. Deze vrolijke Frans is operazanger; hij zingt hier en daar een gepaste partij en er is zelfs plaats voor een (bij sommige passages aardig valse) solo. Ook vertolkt hij glansrijk de Jozef-rol in een serieus kerstlied. Dat Karin Bloemen daar niet in een deuk geraakt is mij een raadsel, want haar bijbelman balanceert de hele tijd op het randje van camp en gemeende passie. Ik weet zeker dat hij zich Jozef voelt, nee, Jozef is, maar op ons komt het toch over als Hans Otjes in een bruidsjapon. Maar wij houden ons, zij het met moeite, koest. De ontlading komt als later in het programma Richard Groenendijk hem 'Harry Nac' noemt en zonder slag of stoot van het podium veegt - wij mogen eindelijk (uit)lachen en doen dat dan ook overweldigend.

En daar kom ik bij het grote talent van de avond, want zoals om Richard wordt gelachen hoor je maar zelden. Hij doet een aantal op kerst aangepaste conférences die hilarisch zijn - ik heb ze ondertussen al vaker gehoord, maar het is net als bij de kroketten van Sonneveld of de gehaktbal van Hermans: hoe vaker je het hoort hoe leuker het is. Verder staat collega Groenendijk zijn mannetje bij de zangpartijen van het ensemblewerk en dat ie ook nog zo leuk kan meebewegen wist ik eigenlijk niet.

Nou ken ik Richard vrij goed, al blijft wat mij betreft in de kleinkunst sprake van een collega (vrienden heb ik daar gelukkig niet), maar zij die mij goed kennen weten dat ik ook iemand uit de kennissenkring genadeloos neersabel in mijn tekstjes als het geleverde kunstproduct mij niet bevalt. Iedere verloren theaterminuut is er wat mij betreft een teveel. Hooguit houd ik mij in als het iemand van buitensporige aantrekkelijkheid en mijn geslacht betreft, omdat ik de toekomstige weg tot een veelbelovende cappuccino niet op voorhand wil blokkeren.

Hoe mooi het programma vanavond ook is, echt feest wordt het pas als Karin en Richard samen op het podium staan. Ze vertelden in hun afzonderlijke theaterprogramma's allebei al eens het aangepaste sprookje van Assepoester ('...dan verander ik je kut in een meloen...'), maar nu doen ze dat met zijn tweeën, waarbij de versies wel eens botsen. Of dat per ongeluk of expres gaat blijft een raadsel, maar het levert eenmalig theater op, waarom ik nog lange tijd napret heb. Wie nu nog zegt dat Richard Groenendijk op Karin Bloemen lijkt moet ze maar eens samen bezig zien. Ja, ze lijken op elkaar in humor, in talent, in gevoel voor timing en in de zichtbare liefde voor het vak. En ze zijn allebei vals op het podium: ze katten elkaar af op ieder moment dat het kan en wij smullen ervan. Wat zijn die twee een gouden combinatie en wat zou het zonde zijn als we dat niet vaker mogen zien!

Mijn superlatieven gelden ook het lichtontwerp dat de kerstsfeer mooi onderstreept en tot de laatste minuut van de voorstelling verrassingen in petto heft, terwijl het arsenaal aan lampen toch bescheiden is.

Gedurende de avond wordt af en toe een stukje nieuws gelezen, niet door de beloofde Fred Emmer (hij wilde geloof ik niet meer), maar vanavond door de presentator van het jeugdjournaal. Ik kan vanuit mijn plaats net zien hoe hij zich steeds minuten lang in de coulissen voorbereidt door met uiterste precisie zijn bril te plaatsen en zijn colbertje roosvrij te maken, voordat hij in een fauteuil het podium wordt opgereden. Hij leest de teksten van Hans Riemens prachtig voor: ze vertellen ons hoe 2002 er ook had kunnen uitzien, zonder het debacle van het Nederlands elftal en zonder de moord op Fortuyn. Hoewel de teksten vaak grappig zijn (wat bijzonder om de serieuze nieuwslezer met het zwarte montuur ineens als een soort standup comedian te zien), ontroeren ze ook en zit ik zelfs een keer met tranen in mijn ogen. 'Sentimentele gek', denk ik nog.

De avond verloopt trouwens niet vlekkeloos, het is volgens mij pas de derde voorstelling die ik bezoek, maar het levert nergens een pijnlijke situatie op, je merkt dat iedereen op het podium zo vakvrouw of -man is, dat het eenvoudig niet kan ontsporen: er wordt altijd wel even omheengeïmproviseerd, waardoor je getuige bent van een pure voorstelling, waar je voelt dat mensen speciaal voor jou aan het werk zijn en het zelf net zo leuk hebben als jij in je gemakkelijke stoel.

Er is gelukkig aan het einde van de avond geen verplichte toegift, maar wel een spetterende finale, waarin onze operazanger zowaar de pan uitswingt; al zijn zijn bewegingen dan wel wat houterig en betreft het hier misschien het Tim-Vicious (My Way)-Idols-effect, wij sluiten hem hier definitief in onze armen.

Als de robot terugkeert op het podium, stel ik vast dat hij niet alleen het ultieme kerstgevoel van 2002 gevonden heeft, maar ook de top van de Nederlandse kleinkunst. Ik hoop maar dat ze precies dat stukje opgraven over duizend jaar, maar ik weet zeker dat ze dan nog steeds Diva met een hoofdletter schrijven, wanneer het om Karin Bloemen gaat.

 

reageer


René M. Broeders is oprichter en artistiek leider van Op Sterk Water.