Isidore Zwaaf

(Israël Zwaaf)

Geboren: Breda, Noord-Brabant, Nederland, 30-11-1873

Overleden: Amsterdam, Noord-Holland, Nederland, 15-04-1940

Biografie

Isidore (ookwel Isidoor) Zwaaf werd als Israël Simon Zwaaf geboren in een joods gezin te Breda op 30 november 1873. In 1894 begint hij zijn loopbaan als varieté-komiek en werkt daarbij lange tijd samen met Philip Soesman (later directeur van Casino in Rotterdam). Met Soesman, diens vrouw en zuster Helena Soesman vormt hij het Axel·kwanet, waarmee hij ook in Nederlands Indië optreedt. Vervolgens speelt hij eenakters met het echtpaar Bigot-Eggers. En leidt hij met Sol Kinsbergen Het Vroolijk Tooneel voordat hij zich in 1910 concentreert op de revue.

Hij werkt zich op tot één van de sterren van het Amsterdamse Flora Theater. Daar speelt hij in revues als ’t Laatste nieuws! (1910), Flora uitstappen! (1911), ‘t Is geloopen! (1917), Dat moet je zien (1918), Extra tijding (1919), Bezuinigingen alsjeblieft! (1922), Nog nooit gezien (1924), Hé hé Charleston (1927) en Dat is Amsterdam (1928). Deze revues worden geschreven door Rido (Philip Pinkhof) en daarin werkt Zwaaf veel samen met diens echtgenote Henriëtte Davids. Op 27 mei 1919 viert hij zijn 25-jarig jubileum in Flora.

Van Zwaaf wordt gezegd dat hij “een speciaal genre (had), waarin hij ongeëvenaard was. Een natuurlijk komisch talent, onweerstaanbaar door zijn blijmoedigheid, een grappigheid, die zich vanzelf mededeelde aan zijn auditorium en zelfs den grootsten Nurks er toebracht het leven van den vroolijken kant te bekijken.” (Rido, 1940)

In 1929 wordt het Flora Theater door een grote brand verwoest en het gezelschap ontbonden. Zwaaf speelt daarna in revues als Zand er over (Yardaz Revue 1930), De S.S. Revue (De Nieuwe Nederlandsche Revue, 1930), Wat leven wij gelukkig (Rido Revue, 1932), Alles wordt weer goed (Rido Revue, 1932), t Is toch zeker zoo (Jacques van Tol, 1933), Gaat dat zien (Henriëtte Davids revue, 1934), Vind je dat niet raar (Tempo revue, 1936), Hoera, we gaan vooruit! (Meyer Hamel Revue, 1937), Wij gaan weer lachen (Henvo Revue, 1939), Zeg het met kuch (Gezelschap Alex de Meester, 1940).

In 1933 speelt hij in de revue ‘Hallo! Opstaan!’ met de revuester Corry Vonk. De liedjes in de voorstelling zijn van de hand van haar echtgenoot Wim Kan.

Zwaaf speelt hoofdrollen in drie films. Amsterdam op hol (1911), Willem gaat melk halen (1912) en Artistenrevue (1926). Voor zover bekend zijn deze films niet bewaard gebleven.

Op 15 april 1940 overlijdt Zwaaf op 66-jarige leeftijd, een kleine maand voordat de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Hij lag in het ziekenhuis voor een ooroperatie, maar complicaties traden op die op meningitis duidden.

Enkele dagen later wordt Zwaaf begraven. Het is een drukte van belang bij de begrafenis. Zwaaf was niet alleen populair bij het publiek, maar ook bij zijn collega’s. Onderweg houdt de stoet halt bij het voormalige theater Flora (in 1929 afgebrand) en Grand Theatre, waar Zwaaf veel van zijn successen had gespeeld.

In zijn leven trouwt Zwaaf tweemaal en krijgt hij in totaal drie kinderen. Een groot deel van zijn familie zou de oorlog niet overleven. Hij werd begraven op Zorgvlied in Amsterdam. Of het graf nog bestaat is onbekend, hij staat niet op de lijst met Bekende Nederlanders die daar ligt begraven.