Gisteren was het precies 5 jaar geleden dat Toon Hermans overleed. Ter gelegenheid daarvan zendt de VARA vanavond de documentaire ‘Toon Hermans, de kleuren van een clown’ uit. Daarover hebben we op 14 april al bericht. Afgelopen dinsdag was de Zwartekat-redactie bij een screening van de documentaire en onder de indruk verlieten we de zaal. De documentaire toont een man bezeten van zijn kunst. Waar hij op het toneel de indruk maakte dat hij alles ter plekke verzon en ook buiten het toneel beweerde dat hij zomaar wat deed, was elk moment van zijn show zorgvuldig voorbereid en gereperteerd. Geen noot, geen beweging, geen vouw in het kostuum werd aan het toeval overgelaten.
De grootste verrassing voor ons was toch wel dat Toon een ware hypochonder was. Continue maakte hij zich zorgen om zijn gezondheid. Er moest dan ook altijd een dokter in de buurt wonen. Het verhaal dat zijn dokter hem vertelt dat hij naar Davos op vakantie gaat en Toon meedeelt dat hij dan dus mee gaat is even komisch als ontluisterend. Onder de medewerkers van Toon was er de afspraak dat als je ziek was je dit niet liet merken aan Toon, want anders had hij hetzelfde de volgende dag of week en dan erger. Eén van zijn zonen vertelt hoe Hermans instortte toen hij vanuit zijn hotelkamer in het Hilton de rijen mensen voor het Luxor Theater in Rotterdam kon zien. De wetenschap dat hij voor deze voorstellingen niet ziek kon en mocht worden, bezorgden hem een depressie.
Dit alles wordt prachtig ondersteund door beelden van Toon zelf, afkomstig uit het prive-archief. Journalist Coen Verbraak sprak met de zonen van Toon, collega’s als Youp van ’t Hek, Paul de Leeuw en Herman van Veen, zijn manager Herman van Hove, uitgever Wim Hazeu, toneelmeester Johnny van Elk (‘Johnny, ga jij mijn tennisracket even halen’) én zijn musici Benny Ludemann, Coen van Orsouw, Hans Koppes en Hugh den Ouden. Ondanks de ‘eigenaardigheden’ die ze met Toon meemaakten, klinkt door alles de bewondering voor de gestorven kleinkunstenaar.
‘Toon Hermans, de kleuren van een clown’ is vanavond te zien om 21.00 uur op Nederland 3, direct na Kopspijkers. Er volgt nog een herhaling op 28 mei overdag.
Coen Verbraak plaatste op zijn website onder het kopje ‘Televisie’ een stuk over zijn eigen ervaringen met Toon.
–www.coenverbraak.nl