Welnu: ik heb het met plezier gelezen. Maar heb wel wat aanmerkingen. Ik beperk mij tot de citaten van Freek die in het boek vermeld worden. Ik ben geen historicus, zoals Rob Hartmans, dus van kritiek op de beschrijvingen van de tijdgeest vanaf de jaren 50 tot nu onthoud ik mij.
Wel heb ik wat te zeggen over:
– De opmerking dat het lied aan het eind van De Komiek werd gezongen op de melodie van Dirk Wittes “Mensch, durf te leven”. Dat is onjuist. Rob Hartmans had toch aan de vorm van de tekst meteen kunnen zien dat die woorden niet passen op de melodie van Witte? Of kent hij dat lied niet? Zou natuurlijk ook zomaar kunnen. Maar op de plaat, de cd en de dvd van De Komiek staat toch duidelijk vermeld dat de muziek van Freeks “Mens durf te sterven” op muziek is van de grote Vlaamse liederenmaker Wannes Van de Velde.
– Uit meer citaten blijkt dat Hartmans niet de moeite nam om naast de boeken van Freek ook de voorstellingen te bekijken of te beluisteren. Dan had hij niet gezegd dat de gedichten “Ik tel mijn idealen” uit het Neerlands Hoop Boekenweek programma In genaaid of gebonden (niet vermeld op de lijst voorstellingen achterin het boek) en “De pelgrim” uit het soloprogramma De bedevaart gezongen werden. Ze werden gesproken.
– Hij zegt dat het personage Godot uit De tragiek het verhaal vertelt van de kleinzoon van een boer die een schilderij van zijn eigen stront maakt. Nee nee! Hij maakte dat schilderij van de stront van de ezel (van de schilder). Het citaat is aldus (te mooi om te laten liggen): “Hij koopt een ezel, trekt ‘m aan zijn staart en roept: ezeltje strek je, tafeltje dekje. En er ploffen een paar kolossale drollen op de weg. Het plaveisel wordt gevuld met een paar enorme drollen. En in een flits…. Jajajajaj!!! Hij moet de wereld vorm geven opdat de mensheid de schellen van de ogen valle. Hij koopt linnen, penselen, zet het doek op de ezel, doopt de penselen in de stront en begint te schilderen…”.
Ik had graag gehad dat Rob Hartmans dit citaat had opgenomen. Immers, een van de hoofstukken uit zijn boek heet: “Zonder vorm ben je nergens”.– Hartmans stelt dat Freek in Het damestasje “scherp uithaalt” naar collega’s. Hij noemt daarbij als voorbeeld Herman van Veen die als conferencier “de cirkel vierkant wist te maken”. Naar mijn mening is dit nu juist de enige collega voor wie hij een echt compliment over had. Ook Van Veen heeft het niet als een scherpe uithaal ervaren. Hij moest er erg om lachen en mag het graag citeren.
Uiteraard is dit allemaal detailkritiek en muggenzifterij van een andere volger van Freek. De foutjes doen de essentie van het boek geen pijn, maar toch, voor een tweede druk?
Ik hoorde op de radio dat Freek zelf er blij mee is. “Ik heb voor het eerst begrepen waar mijn werk over gaat” was zijn eerste reactie. Een groter compliment kan je Rob Hartmans toch niet geven dunkt mij.
En tenslotte onderschrijf ik voor 100% de mening van Hartmans dat Freek helemaal niet een zuurpruim is zoals sommigen denken. Ik zag bij zijn laatste voorstelling Zondermeer alleen maar blije gezichten in de zaal. En op het toneel! Je moet er natuurlijk wel eerst even heen…
“Hij blijft in zijn hart een rasoptimist”.