nieuws  voorpagina | archief | volg ons via twitter.com/zwartekat Instagram Spotify Twitter Facebook Youtube
Nieuws

Teun van den Elzen wint Groninger Studenten Cabaret Festival

Vrijdagavond heeft Teun van den Elzen de jury- en publieksprijs gewonnen van het 33e Groninger Studenten Cabaret Festival in de Stadsschouwburg Groningen. De persoonlijkheidsprijs is uitgereikt aan de formatie EMMA (Eva Fiselier, Mirjam Mertens, Maartje Goes).

Teun van den Elzen won eerder dit jaar al de juryprijs van zowel het Griffioen Zuidplein Cabaret Festival als van de Comedy Talent Award van het Utrechts International Comedy Festival.

De overige finalist was Oscar Smit. Vanaf 15 januari spelen alle finalisten mee in de finalistentour:
finalistentour
www.gscf.nl

Lees hier de jurybeschouwing én de juryrapporten:

Beschouwing en juryrapporten Groninger Studenten Cabaret Festival

De jury wil graag beginnen met een korte terugblik, niet alleen op deze editie, maar ook op de geschiedenis van het festival. Dit is alweer de 33ste editie van het Groninger Studenten Cabaret Festival. Het festival heeft dus een lange geschiedenis. In 1997 verscheen ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van het Groninger een boekje over de beginperiode. Daarin deden de auteurs, Hanka Otte en Suzanne Verboeket, een dappere poging om een definitie van cabaret te formuleren. Cabaret is een breed en veelkleurig genre en cabaretjury’s stuiten dan ook onvermijdelijk wel eens op de vraag: is dit eigenlijk nog cabaret?

Otte en Verboeket stellen dat cabaret een humoristische theateramusementskunst is, die zich afspeelt in het hier en nu, waarin de cabaretier zichzelf is en geen rol speelt (hooguit een typetje waar de cabaretier ook weer uitstapt), direct contact maakt met het publiek en inspeelt op de actualiteit. Nu is elke poging tot het opstellen van een alomvattende definitie van een genre al bij voorbaat tot mislukken gedoemd, en het kan vaak ook een problematische vorm van grensbewaking zijn. Maar het is wel interessant om te kijken wat er, twintig jaar na dato, eigenlijk van deze definitie overblijft als we die afzetten tegen deze editie van het festival.

Cabaret staat volgens de auteurs tussen theater en amusement in. Wat cabaret tot kunst maakt, is dat zij de taal vaak op zeer creatieve manier gebruikt, en originele metaforen en taalvernieuwingen bevat. Dit creatieve, vernieuwende taalgebruik zag de jury in deze editie veelvuldig terug. Zo introduceerde Teun van den Elzen het mooie begrip ‘bi-amoureus’.

Volgens Otte en Verboeket is cabaret niet toneelmatig, want de cabaretier is zichzelf en speelt hooguit typetjes, maar in deze editie van het festival zag de jury ook interessante cross-overs tussen cabaret en theater, bijvoorbeeld in de voorstelling van Alyssa Gonzalez, waarin zij een personage speelt dat misschien dicht bij haarzelf staat maar toch zeker geen typetje is. En natuurlijk is een cabaretier nooit helemaal zichzelf, maar altijd een theatrale uitvergroting. Dat geldt ook voor makers die in meer of mindere mate kiezen voor een uitgeklede setting en de losse, persoonlijke stijl van de stand-upcomedian, zoals Oscar Smit, Jaromir Palthe en Teun van der Elzen. Zij gingen allen op zoek naar theatrale vormen om hun persoonlijke verhaal kracht bij te zetten.

Ten slotte observeren Otte en Verboeket dat in het cabaret vanaf de jaren ’80 ‘de privépersoonlijkheid van de cabaretier’ belangrijker zou zijn geworden dan ‘de maatschappelijke context’. Cabaret is inderdaad een persoonlijkheidskunst en daar is vaak kritiek op (ook van festivaljury’s). Maar: het persoonlijke verhaal staat niet noodzakelijk op gespannen voet met maatschappijkritiek. Dat liet deze editie prachtig zien. Zo drukt de voorstelling van EMMA niet alleen een persoonlijk verlangen naar aandacht en erkenning uit, maar schetst zij ook een treffend beeld van de eenzame zoektocht naar liefde in tijden van datingapps; andersom blijkt Oscar Smits kritiek op de woningmarkt vooral een dekmantel voor zijn eigen gefrustreerde verlangen om samen te wonen.

De jury mocht tevreden constateren dat de 33ste editie van het Groninger Studenten Cabaret Festival een sterke editie is. Ook wil de jury haar bewondering uitspreken voor de moed van de deelnemers om in deze prille fase van hun carrière mee te doen aan het festival en hun vaak zeer persoonlijke voorstellingen te spelen, hier in de grote zaal van de Stadsschouwburg Groningen, voor zo’n 750 man. Bijzondere complimenten voor Kai Bodewitz, die dat aandurfde op negentienjarige leeftijd.

Persoonlijkheidsprijs
Het was tot het laatste moment spannend aan wie wij de persoonlijkheidsprijs wilden uitreiken. De persoonlijkheidsprijs, in de jurykamer ook wel de aanmoedigingsprijs genoemd want deze is bestemd voor de deelnemer met de meeste ‘groeipotentie’, gaat dit jaar – dat kan ik alvast verklappen – naar een van de finalisten. Deze deelnemer heeft zoveel beter gespeeld tijdens de finale dat zij de jury overtuigd heeft van haar potentie om nog verder te groeien. De persoonlijkheidsprijs gaat naar: EMMA.

Juryrapporten:

Een algemene opmerking om mee te beginnen: de jury zag in de finale een tendens om te scoren door bepaalde minderheidsgroepen te ‘bashen’. Daar haal je altijd een lach mee – of het nu over moslims of klimaatactivisten gaat – maar het is weinig eigen, en de jury roept de spelers dan ook op om vooral na te denken over wat zij zelf willen vertellen, en niet per se grappen te maken omdat ze werken.

Teun van den Elzen
Teun speelt een voorstelling met hoge grapdichtheid, waarin hij schijnbaar moeiteloos schakelt tussen verschillende onderwerpen en anekdotes. Hij durft ook zijn kwetsbaarheid te laten zien, niet alleen in het verhaal over zijn biseksualiteit, maar zeker ook in het – schijnbaar banale – verhaal over een auditie voor Bassie & Adriaan, dat niet alleen grappig is, maar waarin hij ook zichzelf niet spaart. De jury was ook onder de indruk van de musicalparodie, die een dubbele laag heeft omdat Teun hier – opnieuw – ook zijn eigen gefnuikte dromen en ambities op de hak neemt. De jury heeft het Teun niet gemakkelijk gemaakt door hem te laten openen op de finale-avond. Het publiek moet dan nog wat opgewarmd worden, maar Teun hield zich goed staande. Teun staat soms iets te nonchalant op het podium en het gevaar daarvan is dat hij minder scherp gaat spelen – dat zag de jury vooral aan het begin van zijn optreden.

EMMA
De jury was – het werd al even gezegd – erg onder de indruk van EMMA’s finale-optreden. Na de halve finale adviseerde de jury EMMA om meer rust en ontspanning te zoeken in haar spel. EMMA stond in de finale inderdaad met veel meer rust op het podium en daardoor kwam deze voorstelling over de hunkering naar liefde en erkenning veel beter tot zijn recht. EMMA overtuigt met een grote muzikaliteit en speelt een geraffineerd spel met vorm, met als overtuigende finale een muzikale kritiek op de vrouwonvriendelijke uitspraken van Thierry Baudet. De jury denkt dat EMMA de verschillen tussen de drie performers en hun karakters nog sterker zou kunnen uitspelen.

Oscar Smit
Met het grappige contrast tussen zijn flitsende opkomst en zijn droogkomische openingszin over de woningmarkt, heeft Oscar het publiek meteen in zijn greep. Oscar heeft duidelijk veel ervaring opgedaan in het stand-up-comedycircuit. Hij speelt knap in op de actualiteit, heeft een hoge grapdichtheid en een goede timing. In de halve finale zag de jury Oscars worsteling om de vertaalslag te maken van stand-up-comedy naar een theaterprogramma. Wij waren erg onder de indruk van de ingrepen die Oscar gedaan heeft naar aanleiding van onze feedback. Met behoud van de theatrale vorm heeft Oscar meer ruimte gecreëerd voor dat waar hij goed in is: stand-up-comedy. Door niet te eindigen met een expliciete boodschap maar met een goede grap – waarmee hij ook zichzelf weer even op zijn plaats zet – stelt hij zich bovendien kwetsbaarder op dan in de halve finale.

foto: Debbie van Polanen

Categorie: Festivals | Meer over: , , ,
Richard van Bilsen. Eindbaas Zwartekat.nl.